Có bằng lái không có nghĩa là đã lái xe đúng cách. Nhiều tài xế, nhất là người vừa cầm lái xe tải hoặc xe mới, vẫn mắc những lỗi nhỏ lặp đi lặp lại. Mỗi lỗi riêng lẻ có vẻ không nguy hiểm. Nhưng gộp lại, chúng làm tăng rủi ro trên đường và khiến xe hao mòn nhanh hơn.
Dưới đây là bảy sai lầm chúng tôi hay gặp khi trao đổi với tài xế và chủ xe. Mỗi mục có cách nhận biết và cách sửa đơn giản.
1. Bỏ qua kiểm tra áp suất lốp
Lốp non hơi làm xe tốn nhiên liệu, đánh lái nặng và dễ nóng khi chạy đường dài. Lốp thiếu hơi còn khiến xe lắc khi phanh gấp. Nhiều tài xế chỉ nhìn lốp bằng mắt, mà lốp non thường không nhìn ra được ngay.
Hãy kiểm tra khi lốp còn nguội, ít nhất mỗi tuần một lần và trước mỗi chuyến đi dài. Nhớ xem cả lốp dự phòng. Việc này mất vài phút nhưng giữ được nhiều thứ.
2. Phanh gấp liên tục khi xuống dốc
Khi xuống dốc dài, nhiều tài xế đạp phanh liên tục và để má phanh nóng dần. Phanh quá nóng sẽ giảm hiệu quả, gây cảm giác mất phanh. Cách làm an toàn hơn là giảm số trước khi xuống dốc, tận dụng lực hãm của động cơ, rồi phanh ngắt quãng và có chủ đích.
- Chọn số thấp trước khi bắt đầu đoạn dốc, đừng đợi xe tăng tốc mới sang số.
- Giữ tốc độ đều, tránh để xe tăng nhanh rồi phanh đột ngột.
3. Giữ khoảng cách quá gần xe phía trước
Xe tải có quán tính lớn, nên quãng phanh dài hơn xe con. Khoảng cách chỉ vài mét có thể không đủ khi xe phía trước đột ngột dừng. Nhiều người ước lượng khoảng cách theo cảm giác, mà cảm giác này thường sai khi trời mưa hoặc đường tối.
Một cách đơn giản là chọn một điểm cố định bên đường. Khi xe phía trước vượt qua điểm đó, bạn đếm thời gian đến khi xe mình vượt qua cùng điểm. Nếu quá sớm thì nên lùi lại. Cách này dễ nhớ hơn việc đoán bằng mắt.
Khi trời mưa hoặc đường trơn, hãy nới khoảng cách ra nhiều hơn so với bình thường. Mặt đường ướt làm quãng phanh dài thêm đáng kể. Với xe tải chở nặng, đừng ngại nhường đường hoặc để xe khác vượt lên khi cần.
4. Chở hàng quá tải hoặc xếp lệch trọng tâm
Hàng xếp lệch về một bên làm xe nghiêng, lốp mòn không đều và hệ thống treo chịu lực bất thường. Khi vào cua, xe có thể khó giữ thăng bằng. Ví dụ, một chiếc xe tải chở hàng nặng dồn về phía sau. Khi phanh, đầu xe sẽ nhẹ hẳn và phản ứng lái cũng khác đi.
Trước khi xuất bến, hãy xếp hàng nặng ở giữa và gần sàn, rồi chằng buộc chắc chắn. Đừng để hàng nhô ra khỏi thùng xe mà không có dấu hiệu cảnh báo.
5. Lơ là quan sát điểm mù khi chuyển làn
Gương chiếu hậu luôn có vùng khuất. Với xe tải, vùng này lớn hơn nhiều so với xe con. Nhiều tài xế chỉ nhìn gương rồi đánh lái ngay, không kiểm tra thêm bằng cách quay đầu. Đây là nguyên nhân của không ít va chạm nhẹ ở làn đường đông.
Hãy bật xi nhan sớm, nhìn gương, rồi quay nhẹ đầu kiểm tra điểm mù trước khi chuyển làn. Nếu có xe máy đang lách, hãy chờ thêm vài giây.
Ở đoạn đường đông xe máy, đừng giả định người đi bên cạnh đã thấy bạn chuyển làn. Một cái nhìn kiểm tra thêm thường đáng giá hơn vài giây tiết kiệm.
6. Đi tiếp khi xe có tiếng kêu lạ hoặc đèn cảnh báo
Tiếng kêu từ gầm xe, mùi khét hay đèn cảnh báo sáng lên thường là tín hiệu sớm của vấn đề. Nếu bỏ qua, một lỗi nhỏ có thể thành hư hỏng lớn và gây nguy hiểm trên đường. Đặc biệt, đèn báo nhiệt độ hoặc đèn áp suất dầu cần được xử lý ngay.
Khi thấy tiếng kêu hay đèn báo, hãy ghi lại thời điểm và điều kiện lúc đó, ví dụ đang tải nặng, đang leo dốc hay trời mưa. Thông tin này giúp thợ tìm lỗi nhanh hơn nhiều so với mô tả chung chung như “xe kêu lạ”.
Khi thấy dấu hiệu bất thường, hãy dừng xe ở nơi an toàn để kiểm tra. Nếu chưa chắc nguyên nhân, nên mang xe đến nơi có thợ quen dòng xe đó. Bạn có thể đọc thêm về kiến thức vận hành, bảo dưỡng và lái xe an toàn cho xe tải để nắm các dấu hiệu cơ bản.
7. Lái xe khi quá mệt hoặc thiếu tập trung
Ngủ không đủ giấc làm phản xạ chậm đi, và người lái khó nhận ra mình đang mệt. Những chuyến đi đêm hay tài xế làm nhiều ca liên tiếp rất dễ gặp tình huống này. Có người vẫn thấy mình tỉnh táo, nhưng phản ứng đã chậm đi vài phần giây.
Nên nghỉ ngơi định kỳ, khoảng vài giờ một lần, và đổi tài xế khi có thể. Nếu thấy mắt nặng, ngáp liên tục hoặc khó giữ làn, hãy dừng xe ngay tại chỗ an toàn. Muốn hệ thống hơn về việc giữ an toàn khi đi đường dài, bạn có thể đọc kiến thức lái xe an toàn cho tài xế.
Bảy sai lầm trên đều không khó sửa. Phần lớn chỉ cần thêm vài phút kiểm tra và thêm vài giây quan sát. Nếu đang chuẩn bị cho một chuyến đi dài, bạn nên đọc lại xu hướng kiến thức lái xe cần cập nhật năm nay và kiểm tra lại thói quen của mình.
Nếu đang tìm hiểu thêm về các dòng xe trước khi quyết định, bạn có thể xem thông tin về các dòng xe tại đây.
