Mỗi lần chuyển mùa, đội ngũ chúng tôi lại nhận được rất nhiều cuộc gọi từ các chủ xưởng nhỏ và vừa. Máy chạy êm cả năm bỗng dưng kêu lạ, bôi trơn xong vẫn rít, có cái mới thay đã hỏng. Nhìn lại thì phần lớn không phải lỗi máy, mà là chuyện bảo dưỡng không theo kịp thời tiết. Bài này chúng tôi chia sẻ cách làm mà bên mình vẫn áp dụng cho khách hàng, để bạn chủ động hơn trong việc giữ máy chạy ổn định.
Vì sao máy móc cần bảo dưỡng theo mùa?
Nhiệt độ và độ ẩm thay đổi làm vật liệu giãn nở, co lại khác nhau. Mùa nắng gắt, dầu bôi trơn loãng đi, lớp màng bảo vệ mỏng hơn. Sang mùa mưa, độ ẩm cao khiến bề mặt kim loại dễ oxy hóa, các đầu nối và dây điện dễ chập chờn. Nếu cứ giữ một lịch bảo dưỡng cố định quanh năm, bạn sẽ bỏ sót đúng những thời điểm máy yếu nhất.
Chúng tôi từng làm việc với một xưởng gia công cơ khí ở ngoại thành. Họ chỉ bảo dưỡng khi máy báo lỗi. Sang đầu mùa mưa, hai trục chính cùng lúc bị kẹt vì gỉ sét bên trong ổ bi. Thiệt hại không lớn về tiền sửa chữa, nhưng dây chuyền phải dừng gần một tuần. Từ đó, họ đổi sang kiểm tra định kỳ theo mùa và không còn gặp sự cố tương tự.
Chuẩn bị máy trước mùa nắng nóng
Mùa nắng, việc đầu tiên là kiểm tra hệ thống làm mát. Bạn nên xem mức dung dịch làm mát, kiểm tra quạt tản nhiệt và vệ sinh các khe thông gió. Bụi bám dày làm nhiệt không thoát được, động cơ dễ quá tải.
Tiếp theo là dầu bôi trơn. Với nhiệt độ cao, bạn nên kiểm tra độ nhớt và thay dầu sớm hơn lịch thông thường nếu máy chạy liên tục nhiều giờ. Đừng quên kiểm tra dây curoa và các đai truyền động, vì cao su dưới nắng gắt rất nhanh lão hóa, nứt chân chim.
Chăm máy trong mùa mưa và độ ẩm cao
Mùa mưa, kẻ thù lớn nhất là nước và hơi ẩm. Sau mỗi ca làm việc, bạn nên lau khô bề mặt kim loại và bôi một lớp dầu chống gỉ mỏng ở các chi tiết không sơn. Các mối nối điện cần được kiểm tra xem có ẩm, có oxy hóa không, nếu thấy xanh hoặc trắng ở đầu cốt thì nên làm sạch và siết lại.
- Kiểm tra tủ điện, đảm bảo kín nước và không đọng hơi ẩm bên trong
- Vệ sinh và bôi trơn ổ bi, trục quay theo chu kỳ ngắn hơn bình thường
- Xả nước đọng trong bình khí nén nếu máy có sử dụng khí nén
- Kiểm tra gioăng cao su, phớt chắn dầu xem có bị phồng hay nứt
Lập lịch bảo dưỡng theo mùa thế nào cho hợp lý?
Chúng tôi thường khuyên khách hàng chia lịch thành ba đợt trong năm thay vì chỉ làm một lần. Đợt đầu là trước mùa nắng, tập trung vào hệ thống làm mát và dầu. Đợt hai là trước mùa mưa, tập trung vào chống ẩm và điện. Đợt ba là cuối năm, tổng kiểm tra toàn bộ, ghi chép lại các chi tiết cần thay trong năm sau.
Quan trọng là ghi lại nhật ký. Bạn không cần phần mềm phức tạp, một cuốn sổ đủ để ghi ngày bảo dưỡng, người thực hiện, các chi tiết đã thay. Sau một năm, bạn sẽ thấy rõ máy nào hay hỏng vào mùa nào, và có căn cứ để điều chỉnh ngân sách cho hợp lý.
Một vài lưu ý khi thuê hoặc đưa máy đi bảo dưỡng
Nếu xưởng bạn không có kỹ thuật viên chuyên trách, việc thuê đơn vị bảo dưỡng bên ngoài là lựa chọn hợp lý. Hãy hỏi kỹ họ bảo dưỡng theo quy trình nào, có ghi biên bản cho từng hạng mục không, và linh kiện thay thế có rõ nguồn gốc không. Đây là những điều chúng tôi luôn nhắc khách hàng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ máy.
Bạn cũng có thể tham khảo thêm cách ứng dụng AI trong doanh nghiệp sản xuất để tối ưu vận hành máy móc và quy trình nhà xưởng, đặc biệt nếu bạn muốn theo dõi tình trạng máy bằng dữ liệu thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm.
Chăm máy đúng mùa để nhà xưởng vận hành ổn định
Bảo dưỡng theo mùa không phức tạp, nhưng đòi hỏi bạn có thói quen kiểm tra đều đặn và ghi chép đầy đủ. Bắt đầu từ những hạng mục dễ làm như vệ sinh, bôi trơn, kiểm tra điện, rồi dần hoàn thiện lịch bảo dưỡng cho từng loại máy trong xưởng. Với những kiến thức nền về vận hành và an toàn, bạn sẽ chủ động hơn rất nhiều khi mùa thay đổi.
Nếu bạn đang tìm hiểu thêm về cách quản lý tài sản và vận tải trong xưởng, có thể đọc Top 10 kinh nghiệm nguồn hàng và logistics cho xưởng nhỏ để có thêm góc nhìn thực tế. Và nếu xưởng bạn dùng xe tải để vận chuyển, đừng bỏ qua kiến thức vận hành, bảo dưỡng và lái xe an toàn cho xe tải để giữ đội xe luôn sẵn sàng.
